Tragedy of the commons

توسط
بازگشت به واژه‌نامه

«تراژدی همدارها» یا «تراژدی منابع مشترک» (tragedy of the commons)، یکی از مفاهیمِ مهم در اقتصاد و بوم‌شناسیِ انسانی[۱] است و به وضعیتی اشاره دارد که یک منبعِ مشترک و متناهی بین تعدادِ زیادی از مصرف کننده‌ها وجود داشته باشد و ایشان در برابر این تصمیم قرار بگیرند که تا چه اندازه از آن منبع مشترک استفاده کنند. منبع مشترک می‌تواند مواردی چون دریایی که از آن ماهی می‌گیرند، جنگلی که از چوب درختان آن استفاده می‌کنند یا جو زمین که در آن گازهای گلخانه‌ای را منتشر می‌کنند باشد که مصرفِ بی‌رویهٔ آن‌ها موجب به خطر افتادن پایایی[۲] آن‌ها می‌گردد. در این شرایط افراد در برابر این دوراهی قرار می‌گیرند که آیا برای حفظِ این منابع مشترک در بلند مدت از برداشت‌های خود بکاهند، یا این‌که برای بالا بردن منافع شخصی خود و پیش‌گیری از عقب‌افتادن از دیگرانی که در حال استفاده از این منابع هستند و دیر یا زود آن را به پایان می‌رسانند، به برداشت حداکثری از آن بپردازند.

نظریهٔ تراژدی منابع مشترک پیش‌فرض‌هایی در مورد انگیزه‌های انسانی، قواعد حاکم بر استفاده از منابع مشترک و ویژگی‌های منبع مشترک دارد. با این وجود شرایط در عمل معمولاً پیچیده‌تر است و انگیزه‌های انسانی نیاز به بررسی بیشتری دارد، همچنین قواعد حاکم بر منابع مشترک واقعی اغلب اجازهٔ استفادهٔ آزاد به همه را نمی‌دهند و نیز سامانه‌های منابع به گونه‌ای هستند که در برابر برداشت‌های انسان واکنش‌های پویا از خود نشان می‌دهند. نتیجهٔ این عوامل این است که بر خلاف نظریهٔ «گرت هاردین»[۳] که مبدع این مفهوم است[۴]، در بسیاری از موارد با یک تراژدی مشابه آن‌چه در تراژدی منابع مشترک پیش‌بینی شده است روبه‌رو نمی‌شویم. تراژدی وقتی رخ می‌دهد که با ذهنیتی اقتصادی با یک همدارِ مدیریت‌نشده برخورد کنیم.

نگاه کنید به همدارها (commons)

من در حوزهٔ مدیریت و مهندسی محیطی تحقیق و تدریس می‌کنم: چطور می‌توان کارآیی سیستم‌های شهری و صنعتی را از طریق مطالعهٔ سیستمی، ایجاد پیوندهای موثر بین آن‌ها و مدیریت بهتر پسماندها افزایش داد و ظرفیت‌ها و امکان‌های مختلف را ارزیابی نمود؟ در این حوزه سعی می‌کنم یک عمل‌گرا و ارائه‌دهندهٔ راه‌حل باشم. در پس‌زمینهٔ مطالعاتی‌ام علاقمند به تاریخ، مدرنیت، و شناخت و نقد قطعیت‌ها و اسطوره‌های معاصر هستم. در این حوزه سعی می‌کنم ارائه‌دهندهٔ پرسش‌های رادیکال و دشوار باشم. پیش از این، حدود هشت سال در صنایع بین‌المللی نفت و گاز در ایران و برخی کشورهای حاشیهٔ خلیج‌فارس کار کرده بودم.

هدف ما در مجلهٔ یوتوپیا افزایش دانایی عمومی دربارهٔ مشکلات اجتماعی و زیست‌محیطی است. مطالب مجله با عشق انتخاب، ترجمه و منتشر می‌شوند. بهترین و تنها دلگرمی برای ما این است: مطالب ما را بخوانید، درباره‌شان فکر کنید، با ما حرف بزنید!


  1. Human Ecology 

  2. sustainability 

  3. Garrett Hardin 

  4. Hardin, G., 1968. The Tragedy of the Commons. Science 162, 1243–۱۲۴۸٫ doi:10.1126/science.162.3859.1243 

بانک اطلاعاتی ترجمه یا معادل‌های فارسی اصطلاحات تخصصی انگلیسی