Category archive

مطالب کوتاه - page 5

وقتی جهان‌بینی‌مان منجر به انکار واقعیت می‌شود

چه کسانی و چرا پدیدهٔ تغییرِ اقیلم را انکار می‌کنند و علی‌رغم شواهد علمی گسترده، چشم‌هایشان را به روی آن می‌بندند؟ برای درک این پدیده می‌توانیم به چند تحقیقِ مهم که در سال‌های اخیر توسط محققان آمریکایی در دانشگاه ییل انجام شده مراجعه کنیم. نتیجهٔ این تحقیق‌ها نشان می‌دهد که رابطهٔ زیادی بین داشتن جهان‌بینی عمیقاً «برابرگرایانه»‌‌ و «جماعت‌گرایانه» و پذیرفتن اجماع دانشمندان مبنی بر واقعی بودن خطر تغییر اقلیم وجود دارد. از آن طرف، افرادی که دارای جهان‌بینیِ عمیقاً «سلسله‌مراتب‌گرا»، «فردگرا» و «تقدیرگرا» هستند، اغلب با وفاقِ علمی دانشمندان دربارهٔ واقعی بودن تغییر اقلیم مخالفت می‌کنند.

صنعت جهانی فشن: بزرگ و گناه‌کار

صنعت جهانی نساجی، پوشاک و فَشن (به طور خلاصه صنعت فَشن) یکی از بزرگ‌ترین صنایع جهان است. ارزش سالیانهٔ محصولات تولید شده در این صنعت به بیش از یک و نیم تریلیون دلار (هزار و پانصد میلیارد دلار) می‌رسد. از هر شش نفر شاغل در جهان، یک نفر در صنعت فَشن مشغول به کار است. این صنعت یکی از جهانی‌‌شده‌ترین صنایع جهان است و ریشه‌های آن به دوران امپراطوری بریتانیا باز می‌گردد. اما این صنعت گناه‌کار است و گناهِ اصلی آن این است که سیستمی برپایهٔ تقلید‌کاری، بهره‌برداری، استثمار و تخریب محیط زیست را زیر نقابی از جنس «نوآوری» پنهان می‌کند.

سونامی بی‌سابقه‌‌ای از زباله‌های الکترونیکی جهان را تهدید می‌کند

به گزارشِ «برنامهٔ محیط زیست سازمان ملل» بیش از ۹۰٪ «پسماندهای الکترونیک» تولید شده در جهان، شامل کامپیوترها و گوشی‌های تلفن همراه، به صورت غیرقانونی تجارت و در کشورهای فقیرتر جهان به صورتی نامناسب دفع می‌شود. ارزش سالیانهٔ این تجارت غیرقانونی حدود ۱۹ میلیارد دلار است. جرمِ این پسماندها بیش از ۴۰ میلیون تن در سال است که پیش‌بینی می‌شود تا ۲۰۱۷ به ۵۰ میلیون تن در سال برسد.

روی‌کرد شاعرانهٔ یک عکاس نروژی به زیست‌گاه جانوران

یک عکاس نروژی به نام «آندریاس لای» (Andreas Lie) با نگاهی عمیق و شاعرانه، تصویرهای زیبایی از حیاتِ طبیعی زمین خلق کرده است. او به شیوه‌ای ماهرانه تصاویر جانوران مختلف را با زیست‌گاه‌هایی که خانه‌ٔ آن‌ها تلقی می‌شود تلفیق کرده است. هر کدام از عکس‌های او توسط برَهم نِهی و تلفیق دو عکس متمایز شکل گرفته‌اند. این تصاویر داستان‌هایی همبسته‌ از جانوران و زیست‌گاهشان روایت می‌کند. آندریاس در عکس‌هایش جنگل، آب، کوه و حتی شب‌های قطبی را محصور در بدن جانورانی که در آن‌جا زندگی می‌کنند به تصویر می‌کشد. پوست حیوانات به درخت‌ها و پرهایشان به سایبان جنگل تبدیل می‌شود. نتیجه‌ٔ کار بسیار چشم‌گیر است.

کدام رویدادها ارزش خبری دارند؟ (یک راهنمای ساده)

چه نوع رویدادهایی از لحاظ خبری ارزشمند تلقی می‌شوند و معمولاً «داغ» می‌شوند و چه نوع رویدادهایی از لحاظ خبری کم‌ارزش یا بی‌ارزش تلقی می‌شوند و معمولاً با کم‌توجهی روزنامه‌نگاران حرفه‌ای مواجه می‌شوند؟ در این کاریکاتور نگاهی طنز‌آمیز به عرصهٔ تولید و نشر خبر در سطح جهان (و ایران) می‌شود: رویدادها یا موضوع‌هایی که از لحاظ خبری معمولاً ارزشمند تلقی می‌شوند در مقایسه با رویدادها و موضوعاتی مرتبط و چه بسا مهم‌تر که از لحاظ خبری ارزشمند تلقی نمی‌شوند.

ارزانی سوخت‌های فسیلی یک افسانه است (نگاهی به تحقیق اخیر صندوق جهانی پول)

اغلب گفته می‌شود که منابع انرژی‌ تجدیدپذیر در مقایسه با منابع فسیلی سودآور نیستند. اما کمتر به این نکته اشاره می‌شود که صنایع وابسته به سوخت‌های فسیلی در اغلب کشورهای جهان از یارانه‌های عظیم دولتی بهره‌مند می‌شوند. تحقیقی که اخیراً توسط صندوق جهانی پول انجام شده پیش‌بینی می‌کند که شرکت‌های فعال در عرصهٔ سوخت‌های فسیلی در سال جاری میلادی (۲۰۱۵) بیش از ۵ تریلیون دلار (۵ هزار میلیارد دلار) یارانهٔ دولتی دریافت می‌کنند، یعنی حدود ۱۰ میلیون دلار در هر دقیقه. این مقدار یارانه بیشتر از کل بودجه‌‌ٔ بهداشت و درمان دولت‌های جهان است و باید در هزینهٔ نهایی سوخت‌های فسیلی لحاظ شود. در این مطلب کوتاه با این تحقیق مهم بیشتر آشنا می‌شویم.

دکل حفاری در محاصرهٔ کایاک‌ سوارها: نظر شما چیست؟

علی‌رغم سوابق نه چندان درخشان شرکت «رویال داچ شِل» در نواحی قطبی، هفتهٔ گذشته دولت آمریکا طرح پیشنهادی این شرکت برای اجرای عملیّات حفاری در منطقه‌ای واقع در شمال آلاسکا را تایید کرد. به نشانهٔ اعتراض، حدود ۲۰۰ «فعالِ کایاک‌سوار» بندرگاهِ شهر سیاتل (واقع در شمال غربی خاک اصلی آمریکا) را با قایق‌هایشان اشغال کردند. در این اقدام سمبولیک، این افراد که شامل فعالان محیط زیست، بومیان آمریکایی و شهروندانِ منطقه بودند، دکل حفاری عظیم شرکت شل که قرار است به زودی عازم مناطق قطبی شود را محاصره کردند. آن‌ها با آغاز عملیّات حفاری شرکت شل به منظور استخراج نفت و گاز در مناطق قطبی مخالفند. اما حرکت این افراد حامیان و منتقدانی دارد. نظر شما به کدام گروه نزدیک‌تر است؟ اقدام کایاک‌سواران معترض را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

آیا این کارآمدترین شیوهٔ تولید برق خورشیدی است؟

یک شرکت سوئدی مدعی است که کارآمدترین نیروگاه برق خورشیدی در جهان را ساخته است. این سیستم در حال حاضر در صحرای کالاهاری واقع در کشور آفریقای جنوبی تست می‌شود. این سیستم از یک جفت آینهٔ مقعر بزرگ به قطر ۱۲ متر تشکل شده که در فاصلهٔ کانونی خود یک موتور استرلینگ دارند. این آینه‌ها به صورت پیوسته به سمت خورشید تغییر زاویه می‌دهند تا میزان جذب انرژی خورشیدی را بیشینه کنند. روش تولید برق بسیار ساده است: انرژی خورشیدی در کانون آینه‌های مقعر متمرکز می‌شود و موتور استرلینگ را به حرکت در می‌آورد که به نوبهٔ خود برق تولید می‌کند.

جنایت جنگی: ناتو زیرساخت‌های آب‌رسانی در لیبی را عامدانه نابود کرد

«نفیز احمد» روزنامه‌نگار تحقیقی بریتانیایی می‌نویسد: حملهٔ نظامی به زیرساخت‌های غیرنظامی یک کشور، به ویژه‌ شبکهٔ آب آشامیدنی آن، مطابق معاهده‌نامهٔ ژنو جنایت جنگی تلقی می‌شود. اما این دقیقاً کاری است که نیروهای ناتو در لیبی انجام دادند و قذافی را مسئول این خسارت‌ها معرفی کردند. از آن‌ زمان تاکنون، وضعیت زیرساخت‌های آب‌رسانی این کشور بدتر و بدتر و رنج مردم لیبی زیادتر و زیادتر شده است. نابود کردن عامدانهٔ زیرساخت‌های آب‌رسانی یک کشور، با آگاهی از این‌که چنین کاری منجر به کشته شدن جمعیت زیادی خواهد شد، فقط یک جنایت جنگی ساده نیست، بلکه یک استراتژی مبتنی بر قتل عام است.

کدام ابزار حمل و نقل شهری ارزان‌تر است: دوچرخه یا ماشین؟

با در نظر گرفتن همهٔ هزینه‌های فردی و اجتماعی و همین‌طور هزینه‌های غیرمستقیم، کدام روش حمل و نقل در شهر ارزان‌تر است: دوچرخه یا ماشین؟ تحقیق اخیر انجام شده در دانشگاه لوندِ سوئد سعی کرده پاسخ این سوال را دربارهٔ شهر کپنهاگ دانمارک بدهد. شهرداری این شهر می‌خواهد بداند که آیا سرمایه‌گذاری برای مسیرهای دوچرخه در این شهر تصمیم درستی است یا خیر. در این نوشتهٔ کوتاه خلاصه‌ای از یافته‌های منتشر شده در این تحقیق را می‌خوانید.

هواپیماهای در پرواز در آسمان‌‌ها: انعکاسی از جغرافیای انسانی دنیای مدرن

چه تعداد هواپیمای مسافربری در حال حاضر در آسمان‌های جهان در پروازند؟ از طریق سایت «رادار پرواز-۲۴» می‌توانید به صورت زنده چندین هزار هواپیمای در پرواز را دنبال کنید. تصویرهای زیر که دقایقی پیش از طریق همین سایت تهیه شده‌اند، وضعیت هواپیماهای در پرواز را در نقاط مختلف جهان را نشان می‌دهد. آفریقا منطقه‌ای تقریباً خالی از هواپیماست که به همان نسبت هم در حاشیه بودن آن را از «دنیای مدرن» و «جهانی شده» نشان می‌دهد. آمریکای شمالی، اروپای غربی، آسیای جنوبی غربی، آسیای خاور دور، هندوستان و اقیانوسیه به ترتیب سایر نقاط «پر ترافیک هوایی» جهان هستند. جادهٔ‌ ابریشم در دنیای مدرن نیز شاهراه بین شرق و غرب عالم محسوب می‌شود. به سختی می‌توان به صورتی زنده‌تر از این جغرافیای انسانی جهان امروز را به چشم دید.

برو بالا